REGIONALIZM, PAMIĘĆ I SPOŁECZNE ARCHIWUM ROPCZYC

Spotkanie z Mają Popielarską oraz przy­go­to­wa­ny wokół wyda­rze­nia komiks gawę­dziar­ski „Maja w maju” wpi­su­ją się w dzia­ła­nia Czytelni MiPBP w Ropczycach reali­zo­wa­ne w ramach Społecznego Archiwum Ropczyc (SAR) oraz idei współ­cze­sne­go regio­na­li­zmu roz­wi­ja­nej pod­czas przy­go­to­wań do Kongresu Regionalizmu Polskiego, Poznań 2026.

Dzisiejszy regio­na­lizm nie jest już jedy­nie opo­wie­ścią o daw­nych doku­men­tach, zabyt­kach czy histo­rycz­nych datach. To przede wszyst­kim tro­ska o pamięć codzien­no­ści — o miej­sca, ludzi, foto­gra­fie, wspo­mnie­nia, język lokal­nej gawę­dy, a nawet o ogro­dy, dział­ki i zwy­kłe spo­tka­nia miesz­kań­ców.

Komiks „Maja w maju” poka­zu­je Ropczyce jako prze­strzeń żywej pamię­ci. Obok posta­ci histo­rycz­nych — kró­la Kazimierza Wielkiego czy świę­tej Barbary — poja­wia­ją się współ­cze­śni miesz­kań­cy mia­sta: biblio­te­ka­rze, dział­kow­cy, dzie­ci, spo­łecz­ni­cy i czy­tel­ni­cy. W ten spo­sób codzien­ne życie miesz­kań­ców sta­je się czę­ścią opo­wie­ści o miej­scu i jego toż­sa­mo­ści.

Szczególne zna­cze­nie ma tu Społeczne Archiwum Ropczyc (SAR), któ­re­go celem jest oca­la­nie lokal­nej pamię­ci poprzez gro­ma­dze­nie foto­gra­fii, doku­men­tów, rela­cji i rodzin­nych histo­rii miesz­kań­ców zie­mi rop­czyc­kiej. W dzia­ła­niach SAR archi­wi­sty­ka spo­ty­ka się z lite­ra­tu­rą, edu­ka­cją regio­nal­ną i nowo­cze­snym prze­ka­zem wizu­al­nym.

Komiksowa for­ma gawę­dy regio­nal­nej sta­no­wi pró­bę nowe­go opo­wia­da­nia o „małej ojczyź­nie” — języ­kiem bliż­szym współ­cze­sne­mu odbior­cy, szcze­gól­nie mło­de­mu poko­le­niu. Dzięki temu lokal­na histo­ria prze­sta­je być zamknię­ta wyłącz­nie w kro­ni­kach i archi­wal­nych tecz­kach, a zaczy­na żyć obra­zem, dia­lo­giem i emo­cją.

Spotkanie z Mają Popielarską zosta­ło rów­nież powią­za­ne z pro­mo­cją czy­tel­nic­twa i spe­cjal­nie przy­go­to­wa­ną kolek­cją ksią­żek (zob. https://www.ropczyce-mipbp.sowa.pl/index.php?KatID=0&typ=repl&plnk=tem__Maja+Popielarska+w+Ropczycach&sort=bydate) o natu­rze, ogro­dach i har­mo­nii życia. W ten spo­sób lite­ra­tu­ra sta­je się natu­ral­nym pomo­stem mię­dzy regio­na­li­zmem, pamię­cią spo­łecz­ną i współ­cze­sną kul­tu­rą codzien­no­ści.

Autorką gawę­dy regio­nal­nej oraz sce­na­riu­sza komik­su „Maja w maju” jest Grażyna Woźny — star­szy kustosz Czytelni MiPBP w Ropczycach, twór­czy­ni „Społecznego Archiwum Ropczyc” oraz czło­nek Wojewódzkiego Sztabu Organizacyjnego Kongresu Regionalizmu Polskiego w woje­wódz­twie pod­kar­pac­kim.

Warto pod­kre­ślić, że pro­jekt sta­no­wi przy­kład współ­cze­sne­go regio­na­li­zmu łączą­ce­go:

- lite­ra­tu­rę i gawę­dę lokal­ną,

- archi­wi­sty­kę spo­łecz­ną,

- edu­ka­cję regio­nal­ną,

- pro­mo­cję czy­tel­nic­twa,

- pamięć miesz­kań­ców i kul­tu­rę codzien­no­ści – upra­wę zie­mi.

Ropczyce — poprzez dzia­ła­nia biblio­te­ka­rzy Czytelni MiPBP, DKK „Ropczyce z książ­ką” oraz „SAR” — poka­zu­ją, że regio­na­lizm może być nowo­cze­sny, żywy i twór­czy. Może wyra­stać z archi­wal­nych foto­gra­fii, ale tak­że z majo­we­go spo­tka­nia na dział­kach, roz­mo­wy o książ­kach, wspól­ne­go śmie­chu dzie­ci czy pamię­ci zapi­sa­nej w rodzin­nych albu­mach.

Bo wła­śnie z takich małych histo­rii budu­je się pamięć miej­sca ROPCZYC- A PAMIĘĆ — JAK OGRÓD — POTRZEBUJE LUDZI, KTÓRZY BĘDĄ JĄ CIERPLIWIE PIELĘGNOWAĆ i CHRONIĆ